Deprem kuşağında yer alan ülkemizde, eski ve dayanıksız yapı stokunun yenilenmesi hem can güvenliği hem de modern şehircilik anlayışı açısından hayati bir önem taşıyor. 6306 sayılı kanun kapsamında yürütülen süreçler, mülk sahiplerine binalarını devlet destekleriyle yenileme fırsatı sunuyor. Ancak evini veya iş yerini yenilemek isteyen vatandaşların zihninde kentsel dönüşüm başvurusu nasıl yapılır şartları nelerdir sorusu büyük bir soru işareti olarak duruyor. Sürecin hukuki adımlarını, gerekli çoğunluk oranlarını ve başvuru mercilerini doğru bilmek, zaman kaybetmeden güvenli bir konuta kavuşmanın en önemli anahtarıdır.
İnvesttime olarak bu rehberimizde; riskli yapı tespitinden tahliye süreçlerine, devletin sağladığı kira ve faiz desteklerinden başvuru şartlarına kadar bilmeniz gereken tüm detayları tek bir çatı altında topladık.
Kentsel Dönüşüm Başvuru Şartları Nelerdir?
Bir binanın bu kanun kapsamında yenilenebilmesi için her şeyden önce yasal şartların olgunlaşması gerekir. Süreci başlatabilmek için aranan temel şartlar şunlardır:
- Riskli Yapı Raporu: Binanın ekonomik ömrünü tamamlamış olması veya deprem riski taşıdığının teknik raporla kanıtlanması gerekir.
- Mülk Sahibi Olmak: Başvuruyu sadece binada kat maliki (tapu sahibi) olan kişiler yapabilir. Kiracıların doğrudan başvuru hakkı yoktur.
- Hissedar Çoğunluğu: Riskli yapı tespit başvurusu için tek bir malikin başvurusu bile yeterlidir. Ancak binanın yıkımından sonra yeni projenin onaylanması ve inşaat sözleşmesinin yapılabilmesi için maliklerin salt çoğunluğu (yarıdan bir fazlası) ile karar alınması gerekir.
Kentsel Dönüşüm Başvurusu Nasıl Yapılır? Adım Adım Süreç
Sürecin yasal olarak sorunsuz ilerlemesi için aşağıdaki adımların sırasıyla takip edilmesi gerekmektedir:
- Lisanslı Kuruluşa Başvuru: Kat maliklerinden en az biri, tapu belgesi ve kimlik fotokopisi ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından lisanslandırılmış teknik kurumlara başvurarak "Riskli Yapı Tespiti" talep eder.
- Teknik İnceleme ve Karot Alımı: Uzman ekipler binaya gelerek beton kalitesini ölçer, karot örnekleri alır ve binanın röntgenini çeker. Hazırlanan rapor Bakanlığa sunulur.
- Onay ve Tapu Şerhi: Bakanlık raporu onaylarsa, tapu müdürlüğü mülk sahiplerine "Binanız riskli yapıdır" tebligatı gönderir ve tapu kütüğüne şerh düşer.
- Yıkım ve Uzlaşma Dönemi: Tebligatın ardından maliklere binalarını tahliye etmeleri ve yıkmaları için en az 60 günlük bir süre verilir. Bu süreçte malikler salt çoğunlukla toplanarak yeni inşaat firması ve proje üzerinde anlaşma sağlar.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Kentsel dönüşüm sürecinde devlet hangi destekleri sağlıyor? Devlet, evini kentsel dönüşüme veren mülk sahiplerine ve en az bir yıldır o binada oturan kiracılara kira yardımı sunmaktadır. Ayrıca yeni binanın yapımı için bankalardan çekilecek kredilerde Kentsel Dönüşüm Faiz Desteği sağlanır ve süreç boyunca yapılacak tüm noter, tapu ve belediye harçlarından muafiyet uygulanır.
2. Binadaki bir kişi bile kentsel dönüşüme karşı çıksa süreç durur mu? Hayır, durmaz. Riskli yapı raporu alınması için tek bir malikin imzası yeterlidir. Bina yıkıldıktan sonra yapılacak yeni inşaat sözleşmesi için ise tüm maliklerin onayı aranmaz; maliklerin salt çoğunluğunun (yarıdan bir fazlasının) kararı yasal olarak süreci ilerletmek için yeterlidir. Karara katılmayan hisseler Bakanlıkça diğer paydaşlara açık artırmayla satılır.
3. Başvuru sırasında hangi evraklar gereklidir? Başvuru yapacak kat malikinin kimlik fotokopisi, güncel tapu kaydı veya tapu fotokopisi, belediyeden alınacak emlak vergisini gösterir belge ve binanın mimari projesi (varsa) başvuru için yeterli olmaktadır.
İnvesttime Notu: Kentsel dönüşüm, eskiyen gayrimenkullerinizi güvenli yaşam alanlarına dönüştürürken aynı zamanda mülkünüzün değerini ikiye katlayan harika bir finansal fırsattır. Ancak kat karşılığı sözleşmeler ve müteahhit seçimleri ciddi hukuki uzmanlık gerektirir. Süreci profesyonelce yönetmek ve hak kaybına uğramamak için İnvesttime İletişim sayfamızdan uzman kadromuza ulaşabilirsiniz. Güncel mevzuatlar ve resmi başvuru ekranları için T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı resmi web sitesini ziyaret edebilirsiniz.