İmar Barışı, ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak inşa edilmiş yapıların kayıt altına alınarak yasal statü kazanmasını sağlayan bir düzenlemedir. Bu uygulama, vatandaşların mülkiyet sorunlarını çözmeyi ve imar mevzuatına aykırı yapıların belirli şartlar altında yasallaştırılmasını amaçlar. İmar barışı kapsamında, yapı sahipleri yapı kayıt belgesi alarak binalarının yıkılma riskinden kurtulur ve çeşitli haklardan yararlanabilir. Bu yazıda, imar barışının ne olduğu, kimlerin yararlanabileceği, başvuru süreci ve sağladığı avantajlar hakkında detaylı bilgi bulabilirsiniz.
İmar Barışı Nedir ve Amacı Nedir?
İmar barışı, 3194 sayılı İmar Kanunu'na eklenen geçici 16. madde kapsamında düzenlenen ve imar mevzuatına aykırı yapıların belirli şartlar altında yasal statü kazanmasını sağlayan bir uygulamadır. Bu düzenleme, yapıların yıkılması yerine kayıt altına alınarak devletle vatandaş arasında uzlaşma sağlanmasını amaçlar.
İmar barışının temel amaçları şunlardır:
- Ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak inşa edilmiş yapıların kayıt altına alınması
- Vatandaşların mülkiyet sorunlarının çözülmesi
- Yapı stokunun yasal hale getirilmesi
- Kentsel dönüşüm projelerine finansman sağlanması
- İmar kirliliğinin önlenmesi ve düzenli şehirleşmenin teşvik edilmesi
İmar barışı, yapı sahiplerine yapı kayıt belgesi vererek binalarının mevcut haliyle kullanılmasına imkan tanır. Bu belge, yapının yıkılmasını önler ve çeşitli haklardan yararlanmasını sağlar. Ancak, imar barışı kapsamında alınan yapı kayıt belgesi, yapının yeniden yapılması veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar geçerlidir.
İmar Barışının Yasal Dayanağı
İmar barışı, 3194 sayılı İmar Kanunu'na eklenen geçici 16. madde ile düzenlenmiştir. Bu düzenleme, 18 Mayıs 2018 tarihli ve 30425 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7143 sayılı Kanun ile yürürlüğe girmiştir. Yapı kayıt belgesi verilmesine ilişkin usul ve esaslar ise 6 Haziran 2018 tarihli ve 30443 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.
İmar barışı düzenlemesi, Türk Ceza Kanunu'nun 184. maddesinde düzenlenen "İmar Kirliliğine Neden Olma" suçu kapsamında açılan davaların düşmesini de sağlar. Bu sayede, ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapı sahipleri, cezai yaptırımlardan kurtulabilir.
Yapı kayıt belgesi verilmesine ilişkin usul ve esaslar, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenmiştir. Ayrıca, yapılardaki cins değişikliği ve kat mülkiyeti işlemleri için Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün 6 Temmuz 2018 tarihli ve 2018/8 sayılı Genelgesi ile düzenleme yapılmıştır.
İmar Barışından Kimler Yararlanabilir?
İmar barışından yararlanabilecek kişiler ve yapılar belirli kriterlere göre belirlenir. Genel olarak, 31 Aralık 2017 tarihinden önce yapılmış olan ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapılar imar barışından yararlanabilir.
İmar barışından yararlanabilecek kişiler ve yapılar şunlardır:
- Kat irtifak tapusu olup kat mülkiyeti tapusu olmayan mülk sahipleri
- Çeşitli sebeplerden dolayı iskân alamamış yeni yapıların sahipleri
- İmar mevzuatı dışına çıkarak fazla kat ve daire yapan yapı kooperatifleri
- Binanın iskanı alınmış olmasına rağmen herhangi bir bağımsız bölüme eklenti yapılan yapılar
- Tapusu olmayan gecekonduların sahipleri
- Tapu tahsis belgesi verilmiş olan yapıların sahipleri
- Prefabrik olarak inşa edilen binaların sahipleri
- Güneş Enerjisi Santralleri (GES) sahipleri
İmar barışından yararlanabilmek için yapının 31 Aralık 2017 tarihinden önce yapılmış olması ve başvuru sürecinin tamamlanması gerekmektedir. Ayrıca, yapının belirli alanlarda bulunmaması ve üçüncü kişilere ait taşınmazlar üzerinde olmaması şartı aranır.
İmar Barışından Yararlanamayacak Yapılar
İmar barışı kapsamında değerlendirilmeyen ve bu haktan yararlanamayacak olan yapılar da bulunmaktadır. Bu yapılar, genellikle kamu düzenini, güvenliğini veya doğal ve kültürel varlıkları koruma amacıyla kapsam dışında tutulmuştur.
İmar barışından yararlanamayacak yapılar şunlardır:
- Üçüncü kişilere ait özel mülkiyete konu taşınmazlarda bulunan yapılar
- Hazineye ait sosyal donatı için tahsisli araziler üzerinde bulunan yapılar
- 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nda tanımlanan Boğaziçi sahil şeridi ve öngörünüm bölgesi içindeki yapılar
- İstanbul tarihi yarımada içinde Sultanahmet ve Süleymaniye çevresindeki yapılar
- Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı Kurulması Hakkında Kanun'un 2. maddesinde belirlenmiş Tarihi Alandaki yapılar
- Kesinleşmiş planlar neticesinde sosyal donatı alanı olarak belirlenmiş ve Maliye Bakanlığınca ilgili kurumlara tahsis edilmiş Hazineye ait taşınmazlar üzerindeki yapılar
Bu alanlarda bulunan yapılar, imar barışı kapsamında değerlendirilmez ve yapı kayıt belgesi alamazlar. Bu yapılar için mevcut imar mevzuatı hükümleri uygulanmaya devam eder.
İmar Barışı Başvuru Süreci
İmar barışından yararlanmak isteyen yapı sahiplerinin belirli bir süreç izlemesi gerekmektedir. Başvuru süreci, yapı kayıt belgesi almak için gerekli adımları içerir.
Başvuru Nasıl Yapılır?
İmar barışı başvuruları, e-Devlet kapısı üzerinden veya yetkili kurum ve kuruluşlara gidilerek yapılabilir. Başvuru için yapı maliklerinden herhangi biri veya vekili tarafından işlem yapılabilir.
E-Devlet üzerinden başvuru yapmak için izlenmesi gereken adımlar şunlardır:
- E-Devlet şifresi ile sisteme giriş yapılır.
- Çevre ve Şehircilik Bakanlığı hizmetleri arasından "Yapı Kayıt Belgesi Başvurusu" seçilir.
- Yapı Kayıt Belgesi formu eksiksiz ve tam olarak doldurulur.
- Gerekli bilgiler ve belgeler sisteme yüklenir.
- Başvuru onaylanır ve yapı kayıt belgesi bedeli ödenir.
- Ödeme sonrası yapı kayıt belgesi alınır.
Yetkili kurum ve kuruluşlara yapılacak başvurularda da benzer bir süreç izlenir. Başvuru formları eksiksiz doldurulmalı ve gerekli belgeler teslim edilmelidir.
İmar Barışı Başvurusu İçin Gerekli Belgeler
İmar barışı başvurusu yaparken bazı belgelerin hazırlanması ve sunulması gerekmektedir. Bu belgeler, yapının durumunu ve mülkiyet bilgilerini gösterir nitelikte olmalıdır.
İmar barışı başvurusu için gerekli belgeler şunlardır:
- Taşınmazın tapu kaydı ve varsa tapu fotokopisi
- Yapının fotoğrafları (iç ve dış mekan)
- Yapı ruhsatı veya ruhsat olmaması durumunda yapı kullanma izin belgesi veya benzeri belgeler
- Yapının inşaatının başlama tarihi ve bitiş tarihi gibi yapıya ilişkin bilgileri içeren belgeler
- Yapının inşa edildiği arazinin imar durumu hakkında bilgi veren belgeler (imar planı, parselasyon belgesi vb.)
- Belediye veya ilgili kurumdan alınan başvuru formu ve beyanname
- Kimlik belgesi fotokopisi, ikametgah belgesi, imza sirküleri gibi talep edilen ek belgeler
Bu belgelerin eksiksiz ve doğru bir şekilde hazırlanması, başvuru sürecinin sorunsuz ilerlemesi için önemlidir. Eksik veya hatalı belgelerle yapılan başvurular reddedilebilir veya işlem süreci uzayabilir.
Yapı Kayıt Belgesi Nedir ve Nasıl Alınır?
Yapı kayıt belgesi, imar barışı kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak yapılmış olan yapıların yasal hale getirilmesini sağlayan bir belgedir. Bu belge, yapının mevcut haliyle kullanılmasına imkan tanır ve çeşitli avantajlar sağlar.
Yapı Kayıt Belgesi Nasıl Alınır?
Yapı kayıt belgesi almak için şu adımlar izlenir:
- E-Devlet üzerinden veya yetkili kurumlara başvuru yapılır.
- Yapı kayıt belgesi formu eksiksiz doldurulur.
- Gerekli belgeler sisteme yüklenir veya ilgili kuruma teslim edilir.
- Yapı kayıt belgesi bedeli hesaplanır ve ödenir.
- Ödeme sonrası yapı kayıt belgesi düzenlenir.
Yapı Kayıt Belgesi Bedeli Nasıl Hesaplanır?
Yapı kayıt belgesi bedeli, arsanın emlak vergisi değeri ve yapının yaklaşık maliyet bedeli dikkate alınarak hesaplanır. Konutlar için bu toplam değerin %3'ü, ticari kullanımlar için ise %5'i oranında bir bedel ödenir.
Yapı malikine ait hisse oranı dikkate alınarak arsa emlak vergisi değeri hesaplanır. Yapı maliklerinden herhangi biri yapı kayıt belgesi bedelini ödediğinde, diğer maliklerden kendi paylarına düşen miktarı talep edebilir.
İmar Barışının Sağladığı Avantajlar
İmar barışı, yapı sahiplerine çeşitli avantajlar sağlar. Bu avantajlar, yapının yasal statü kazanmasından elektrik, su gibi hizmetlerden yararlanabilmesine kadar uzanır.
İmar barışının sağladığı avantajlar şunlardır:
İmar Barışının Avantajları
- Yapının yasal statü kazanması ve yıkım riskinin ortadan kalkması
- Elektrik, su, doğalgaz gibi aboneliklerin yapılabilmesi
- İş yeri açma ruhsatı alınabilmesi
- Kat mülkiyetine geçiş imkanı
- İmar barışından önce alınmış yıkım kararları ve idari para cezalarının iptal edilmesi
- Yapının satış ve devir işlemlerinin kolaylaşması
- Kentsel dönüşüm projelerinde avantaj sağlaması
İmar Barışının Sınırlamaları
- Yapı kayıt belgesinin geçici olması
- İmar açısından ek bir hak tanımaması
- Yapının yenilenmesi durumunda mevcut imar mevzuatına uyma zorunluluğu
- Belirli alanlardaki yapıların kapsam dışında tutulması
- Yapı kayıt belgesi bedelinin ödenmesi gerekliliği
- Kentsel dönüşüm veya yeniden yapılanma durumunda belgenin geçerliliğini yitirmesi
İmar barışı, yapı sahiplerine önemli avantajlar sağlasa da, bu düzenlemenin geçici bir çözüm olduğu ve kalıcı bir hak oluşturmadığı unutulmamalıdır. Yapının yeniden yapılması veya kentsel dönüşüm uygulaması durumunda, mevcut imar mevzuatına uygunluk aranacaktır.
Yapı Kayıt Belgesinin Geçerlilik Süresi
Yapı kayıt belgesi, belirli bir süre için değil, yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar geçerlidir. Bu belge, yapının mevcut haliyle kullanılmasına imkan tanır ancak kalıcı bir hak oluşturmaz.
Yapı kayıt belgesinin geçerlilik süresi ile ilgili önemli noktalar şunlardır:
- Belge, yapının yeniden yapılmasına kadar geçerlidir.
- Kentsel dönüşüm uygulaması başladığında belgenin geçerliliği sona erer.
- Yapı kayıt belgesi, imar açısından ek bir hak tanımaz ve müktesep hak oluşturmaz.
- Yapının yenilenmesi gerektiğinde, mevcut imar mevzuatının hükümleri geçerli olur.
Yapı kayıt belgesi, yapının mevcut durumunu yasallaştırır ancak gelecekteki imar düzenlemelerine uyma zorunluluğunu ortadan kaldırmaz. Bu nedenle, yapı sahiplerinin imar mevzuatındaki değişiklikleri takip etmesi ve gerektiğinde yapılarını bu düzenlemelere uygun hale getirmesi önemlidir.
Sıkça Sorulan Sorular
İmar barışı ile ilgili merak edilen sorular ve cevapları aşağıda bulabilirsiniz.
İmar barışı nedir ve ne amaçla uygulanmaktadır?
İmar barışı, ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak inşa edilmiş yapıların kayıt altına alınarak yasal statü kazanmasını sağlayan bir düzenlemedir. Bu uygulama, vatandaşların mülkiyet sorunlarını çözmeyi, yapı stokunun yasal hale getirilmesini ve kentsel dönüşüm projelerine finansman sağlamayı amaçlar.
Hangi yapılar imar barışından yararlanabilir?
31 Aralık 2017 tarihinden önce yapılmış olan ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapılar imar barışından yararlanabilir. Kat irtifak tapusu olup kat mülkiyeti tapusu olmayan yapılar, iskân alamamış yeni yapılar, fazla kat ve daire yapan yapı kooperatifleri, tapusu olmayan gecekondular, tapu tahsis belgesi verilmiş olan yapılar ve prefabrik yapılar bu kapsamda değerlendirilebilir.
Hangi yapılar imar barışından yararlanamaz?
Üçüncü kişilere ait özel mülkiyete konu taşınmazlarda bulunan yapılar, hazineye ait sosyal donatı için tahsisli araziler üzerindeki yapılar, Boğaziçi sahil şeridi ve öngörünüm bölgesindeki yapılar, İstanbul tarihi yarımada içinde Sultanahmet ve Süleymaniye çevresindeki yapılar, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alanındaki yapılar ve sosyal donatı alanı olarak belirlenmiş hazineye ait taşınmazlar üzerindeki yapılar imar barışından yararlanamaz.
Yapı kayıt belgesi nedir ve nasıl alınır?
Yapı kayıt belgesi, imar barışı kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların yasal hale getirilmesini sağlayan bir belgedir. Bu belge, e-Devlet üzerinden veya yetkili kurumlara başvuru yapılarak alınabilir. Başvuru için gerekli belgeler sunulmalı ve yapı kayıt belgesi bedeli ödenmelidir.
Yapı kayıt belgesi bedeli nasıl hesaplanır?
Yapı kayıt belgesi bedeli, arsanın emlak vergisi değeri ve yapının yaklaşık maliyet bedeli dikkate alınarak hesaplanır. Konutlar için bu toplam değerin %3'ü, ticari kullanımlar için ise %5'i oranında bir bedel ödenir.
Yapı kayıt belgesinin geçerlilik süresi ne kadardır?
Yapı kayıt belgesi, yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar geçerlidir. Bu belge, yapının mevcut haliyle kullanılmasına imkan tanır ancak kalıcı bir hak oluşturmaz.